اوليهء خود رسانيد . درعين‌حال خيلى آسان است كه اهميت نظامى انهدام و نابودى يك لشكر را زياده از حد شرح داد ، ولى انتقام اين خسارت و زيان گرفته شد و در نتيجه زود فراموش خواهد شد . رويهمرفته ما اگر مسافت زياد و كمبود آذوقه و آب و بدى وسائل ارتباطيه را در نظر بگيريم ميفهميم كه انگلستان خيلى خوشبخت بود كه فقط گرفتار يك مصيبت و بلا شده و از آن تجاوز نكرد . ميسيون بريتانيا به هرات 41 - 1839 م يار محمد خان « 1 » اولين شخصى بود كه شاه شجاع را بواسطهء تصرف مجدد تاج‌وتخت تبريك گفت . بعدا چنين تصميم گرفته شد كه از هندوستان به هرات براى بستن پيمانى با حكمران آن فرستاده شود . ماژورد . آرثىتود كه با م . نيل در موقع محاصرهء شهر همكارى مينمود براى اين كار انتخاب شد . اين ميسيون از طرف امير و وزيرش با نهايت احترام و شكوه پذيرائى شد . معاهده‌اى با اين امير بسته شد كه طبق مواد آن ، دولت هندوستان تعهد نمود ماهيانه مبلغ بيست و پنجهزار روپيه به او بعنوان كمك خرج بدهد به شرطى كه كليهء مذاكرات يا رابطه و مراودهء با ايران بوسيلهء بريتانيا به عمل آيد ، با اينحال همانطور كه ميتوان انتظار داشت اين وزير نميتوانست از توطئه و آنتريك دست بردارد ، چه طولى نكشيد كه تود توسط سفارت بريتانيا در تهران نسخهء يك نامه‌اى كه يار محمد خان به محمد شاه نگاشته بود دريافت كرد كه در آن نامه اشعار داشته بود تمام اميدهاى ما به شهريار جهان‌پناه است و تذكر داده بود كه اينكه با انگليس‌ها همراه شده‌ايم به اقتضاى وقت و مصلحت روزگار مىباشد . دولت انگليس در اين قضيه چشم‌پوشى نمود ، ولى تود پس از 18 ماه اقامت در آنجا كشف كرد كه يار محمد خان ميسيونى به مشهد روانه داشته است . بنابراين او فورا پرداخت كمك‌خرج را مقطوع ساخته و در نتيجه روابط دوستانه بهم خورد . چندى بعد هم چون نمايندهء بريتانيا فهميد كه اين وزير با انگليس‌ها شديدا مخالف است

--> ( 1 ) - در كتاب « مسافرت با كاروان » بقلم ژ . پ . فرير شرح مبسوطى دربارهء اين آدم رذل بىسر و بىپا داده شده است ( مؤلف ) .